1.1 Khái niệm

Kiểm thử tự động: Là xử lý một cách tự động các bước thực hiện các testcase, kiểm thử tự động bằng một công cụ nhằm rút ngắn thời gian kiểm thử.

Kiểm thử tự động: là một kỹ thuật tự động trong đó người kiểm thử tự viết các tập lệnh và sử dụng phần mềm phù hợp để kiểm thử phần mềm. Nó về cơ bản là một quá trình tự động hóa của một quy trình kiểm thử thủ công. Giống như kiểm thử hồi quy, kiểm thử tự động cũng được sử dụng để kiểm thử ứng dụng theo quan điểm tải, hiệu năng và ứng suất.

1.2 Quy trình kiểm thử tự động

Quy trình kiểm thử tự động bao gồm: tester sử dụng các kịch bản tự động (automation scripts) và thực thi các script để chạy ứng dụng với sự giúp sức của các automation tool. Một khi script đã sẵn sàng thì việc thực thi kiểm thử có thể diễn ra nhanh chóng và hiệu quả.

Các hoạt động của kiểm thử tự đông:

• Phân tích yêu cầu/Xác định môi trường/công cụ
• Xác định tiêu chí đầu ra
• Lên kế hoạch và kiểm soát
• Thiết lập môi trường kiểm thử
• Triển khai thiết kế kiểm thử
• Thực thi kiểm thử
• Phân tích, báo cáo

1.3 Mục đích của kiểm thử tự động

Kiểm thử tự động với các mục đích:

• Giảm bớt công sức và thời gian thực hiện quá trình kiểm thử
• Tăng độ tin cậy.
• Giảm sự nhàm chán cho con người
• Rèn luyện kỹ năng lập trình cho kiểm thử viên
• Giảm chi phí cho tổng quá trình kiểm thử

1.4 Kiểm thử tự động khi nào?

Khi nào cần kiểm thử tự động:

• Không đủ tài nguyên: Khi số lượng TestCase quá nhiều mà kiểm thử viên không thể hoàn tất trong thời gian cụ thể.
• Kiểm tra hồi quy: Nâng cấp phần mềm, kiểm tra lại các tính năng đã chạy tốt và những tính năng đã sửa. Tuy nhiên, việc này khó đảm bảo về mặt thời gian.
• Kiểm tra khả năng vận hành phần mềm trong môi trường đặc biệt (Đo tốc độ trung bình xử lý một yêu cầu của Web server, xác định cấu hình máy thấp nhất mà phần mềm vẫn có thể hoạt động tốt).

2. Một số công cụ kiểm thử tự động

Một số công cụ giúp ích trong việc kiểm thử tự động:

• HP Quick Test Professional
• Selenium
• Visual Studio Test Professional
• WATIR
• IBM Rational Functional Tester
• TestComplete
• Testing Anywhere
• WinRunner
• LaodRunner
• SilkTest

3. Tổng quan về công cụ kiểm thử Selenium

3.1 Giới thiệu về Selenium

Selenium (thường được viết tắt là SE ) là một công cụ kiểm thử phần mềm tự động, được phát triển bởi ThoughtWorks từ năm 2004với tên ban đầu là JavaScriptTestRunner. Đến năm 2007, tác giả Jason Huggins rời ThoughtWorks và gia nhập Selenium team, một phần của Google và phát triển thành Selenium như hiện nay.

Selenium là một công cụ hỗ trợ kiểm tra tự động cho các ứng dụng chạy trên nền web. Selenium hỗ trợ kiểm tra hầu hết trên các trình duyệt phổ biến hiện nay như Firefox, Internet Explorer, Safari,…cũng như các hệ điều hành chủ yếu như Windows, Linux, Mac,…

Selenium hỗ trợ một số lớn các ngôn ngữ lập trình như C#, Java, Perl, PHP, Python, Ruby,…

Selenium có thể kết hợp thêm một số công cụ khác như Bromien, Junit nhưng với người dùng thông thường chỉ cần chạy tự động mà không cần cài thêm các công cụ hỗ trợ.

3.2 Các thành phần của Selenium

Selenium bao gồm một bộ các công cụ hỗ trợ kiểm tra tự động tính năng của ứng dụng web bao gồm: Selenium IDE, Selenium Remote Control (RC), Selenium Web Driver và Selenium Grid.

Hình 3.2 Cấu trúc Selenium

Selenium Integrated Development Environment – Selenium IDE: Đây là công cụ tích hợp trên trình duyệt và khá đơn giản với người dùng, hỗ trợ Record các thao tác để tạo thành các kịch bản kiểm thử và Playback trên các trình duyệt khác.

Selenium Remote Control – Selenium RC: Đối với các kịch bản thực tiễn, cần phải thực hiện các công việc kiểm tra phức tạp với các câu lệnh, Selenium RC hỗ trợ tối đa các công việc này.

Selenium Grid: Hỗ trợ thực hiện kiểm thử trên các trình duyệt song song mà không cần chỉnh sửa kịch bản.

Selenium WebDriver: Là bộ thư viện API nhằm giúp xây dựng ca kiểm thử trên nền tảng của ngôn ngữ lập trình

3.3 Một số ưu điểm và hạn chế của Selenium

Ưu điểm :

• Mã nguồn mở: Đây là điểm mạnh nhất của Selenium khi so sánh với các test tool khác. Selenium không mất phí bản quyền hay thời hạn sử dụng.
• Cộng đồng hỗ trợ khá mạnh mẽ, đặc biệt là nhà phát triển là Google. Đơn giản, dễ cài đặt, dễ làm việc
• Selenium hỗ trợ nhiều ngôn ngữ lập trình và hỗ trợ chạy trên nhiều OS khác nhau. Dễ dàng điều chỉnh thông qua các plugin.
• Hỗ trợ các tệp tin selenium user-extensions.js.
• Tự động hoàn chỉnh cho tất cả các lệnh Selenium thường gặp.

Hạn chế :

• Selenium chỉ hỗ trợ những ứng dụng web
• Các ứng dụng trên moblie không thể sử dụng Selenium
• Selenium là một tool miễn phí, do đó không có hỗ trợ từ nhà cung cấp mặc dù có thể tìm thấy giúp đỡ từ đông đảo cộng đồng sử dụng Selenium
• Người sử dụng cần có kiến thức về ngôn ngữ lập trình

Là một quy trình phát triển phần mềm theo mô hình linh hoạt (agile). Với nguyên tắc chủ đạo là chia nhỏ phần mềm cần sản xuất ra thành các phần nhỏ để phát triển (các phần nhỏ này phải đọc lập và Release được), lấy ý kiến khách hàng và thay đổi cho phù hợp ngay trong quá trình phát triển để đảm bảo sản phẩm release đáp ứng những gì khách hàng mong muốn. Scrum chia dự án thành các vòng lặp phát triển gọi là các sprint. Mỗi sprint thường mất 2- 4 tuần (30 ngày) để hoàn thành. Nó rất phù hợp cho những dự án có nhiều sự thay đổi và yêu cầu tốc độ cao.

1. Đặc điểm của Quy trình phát triển phần mềm SCRUM

• Scrum (hay agile nói chung) được xếp vào nhóm “Feature-driven development”. Sản phầm được phát triển theo tính năng, chứ không phát triển sản phẩm theo kiến trúc hệ thống.

• Scrum giảm thiểu tài nguyên dành cho việc quản lý mà tập trung nhiều hơn cho những công việc liên quan trực tiếp đến việc làm ra sản phẩm. Bằng cách giảm vai trò quản lý (PM) bằng cách đẩy việc quản lý tới từng người.
• Giảm thời gian dành cho việc viết tài liệu bằng cách tăng thời gian trao đổi trực tiếp. Thông thường khi estimate công việc, thì team estimate cả thời gian dành cho communication để hoàn thành task đó nữa.
• Tập trung vào sản phẩm, sản phẩm mới là đích cuối cùng chứ không phải qui trình.

2. Ưu điểm, nhược điểm của mô hình Scrum

ƯU ĐIỂM:

• Một người có thể làm nhiều việc ví dụ như dev có thể test
• Phát hiện lỗi sớm hơn rất nhiều so với các phương pháp truyền thống
• Khách hàng nhanh chóng thấy được sản phẩm qua đó đưa ra phản hồi sớm.
• Có khả năng áp dụng được cho những dự án mà yêu cầu khách hàng không rõ ràng ngay từ đầu.

NHƯỢC ĐIỂM:

• Trình độ của nhóm là có một kỹ năng nhất định
• Phải có sự hiểu biết về mô hình aglie .
• Khó khăn trong việc xác định ngân sách và thời gian.
• Luôn nghe ý kiến phản hồi từ khách hàng và thay đổi theo nên thời gian sẽ kéo dài khi có quá nhiều yêu cầu thay đổi từ khách hàng.
• Vai trò của PO (Product Owner) rất quan trọng, PO là người định hướng sản phẩm. Nếu PO làm không tốt sẽ ảnh hưởng đến kết quả chung.

3. Các nhân tố cấu tạo nên quy trình phát triển phần mềm theo mô hình Scrum

Một cách đơn giản có 03 thành tố quan trọng cấu thành nên SCRUM: Tổ chức (Organization), Qui trình (Process),  Tài liệu (Atifacts). Trong mỗi thành tố có 03 thành tố con. Như vậy, chúng ta chỉ cần hiểu và áp dụng được 9 thành tố này là có thể áp dụng SCRUM.

• Tổ chức (Organization): Tổ chức nhóm dự án và Roles (Vài trò)
  • Product Owner (Người sở hữu sản phẩm)
  • ScrumMaster (Người điều phối )
  • Development Team (Nhóm phát triển)
• Tài liệu (Atifacts):  các kết quả đầu ra
  • Product Backlog  (Danh sách các chức năng cần phát triển của sản phẩm)
  • Sprint Backlog (Danh sách các chức năng cần phát triển cho mỗi giai đoạn)
  • Estimation (Kết quả ước lượng của Team)
• Qui trình(Process):  Qui định cách thức vận hành của SCRUM
• • Sprint Planning meeting (Họp để hoạch định cho mỗi giai đoạn)
  • Sprint Review (Họp để tổng kết cho mỗi giai đoạn)
  • Daily Scrum Meeting (Họp review hàng ngày)

3.1 Tổ chức của dự án(Organization)

• Product Owner

Product Owner là người sở hữu sản phẩm, người quyết định sản phẩm có những chức năng nào và là người quyết định Product Backlog, họ sẽ tham gia 1 phần vào quy trình phát triển phần mềm. Thông thường Role này được khách hàng hoặc người đại diện cho khách hàng đảm nhận.

• ScrumMaster

Scrum Master là người đảm bảo các qui trình của Scrum được thực hiện đúng và thuận lợi, giúp đỡ cho Team thực hiện công việc phát triển sản phẩm một cách tốt nhất.

• Development Team (Nhóm phát triển)

Một nhóm từ 4-7 kỹ sư phần mềm chịu trách nhiệm phát triển sản phẩm. Nhóm dự án phải làm việc với Product Owner để quyết định những gì sẽ làm trong Sprint (giai đoạn )này và kết quả sẽ ra sao. Đồng thời nhóm cũng thảo luận để đưa ra các giải pháp, ước lượng thời gian thực hiện công việc, họp đánh giá kết quả công việc. Nếu dự án lớn chúng ta cần chia ra thành các dự án nhỏ.

3.2 Tài liệu (Atifacts)

• Product Backlog

Product Backlog là danh sách các chức năng cần được phát triển của sản phẩm trong quy trình phát triển phần mềm. Danh sách này do Product Owner quyết định. Nó thường xuyên được cập nhật để đáp ứng được nhu cầu thay đổi của khách hàng cũng như các điều kiện của dự án.

• Sprint Backlog

Sprint là một giai đoạn phát triển trong quá trình phát triển sản phẩm, nó được khuyến khích có chiều dài từ 2 – 4 tuần. Mỗi Sprint được xác định bằng thời gian phát triển, danh sách các chức năng phát triển (Sprint Backlog).

Sprint Backlog là danh sách chức năng phát triển trong Sprint, nó được quyết định bởi cuộc họp Sprint Planning. Sprint Backlog là các chức năng được chọn từ Product Backlog dựa trên mức độ ưu tiên và khả năng của team phát triển.

• Estimation (ước lượng)

Trong SCRUM thì các thành viên của Team sẽ tự lựa chọn Task cho mình và ước lượng thời gian phát triển dự  kiến và chịu trách nhiệm với ước lượng này. Sau khi hoàn thành sẽ cập nhật vào bảng Sprint Backlog.

3.3 Quy trình(Process)

• Sprint Planning meeting  (Họp lập kế hoạch cho mỗi Sprint)

Như  chúng ta đã biết ở trên Sprint là một giai đoạn phát triển có thời gian từ 2-4 tuần. Để chuẩn bị cho mỗi Sprint team cần phải họp để xác định những chức năng nào (story) sẽ phát triển trong giai đoạn này (sprint backlog), kết quả đầu ra dự kiến (Goal, kết quả Release), Estimate (ước lượng ai làm việc gì) và thảo luận các giải pháp. Tất cả được ghi thành biên bản để có cơ sở thực hiện và Review sau này.

• Sprint Review

Là cuộc họp để đánh giá lại kết quả thực hiện của Sprint vừa qua, xác định những chức năng được Release, những chức năng tiếp tục sửa hoặc phát triển thêm, xác định những vấn đề phát sinh và bàn phương án giải quyết, bổ sung Product Backlog v….

• Daily Scrum Meeting (hay còn gọi là Standup Meeting)
  • Daily Scrum Meeting là cuộc họp hàng ngày và được đề nghị không quá 15 phút và họp đứng để đảm bảo thời gian họp không bị kéo dài vào đầu mỗi ngày, mỗi thành viên chỉ trả lời 3 câu hỏi:
• • Phát sinh vấn đề gì trong quy trình phát triển phần mềm?
  • Hôm nay bạn sẽ làm gì
  • Hôm qua bạn làm được gì?
  • Nếu thành viên gặp vấn đề thì nên làm việc riêng để giải quyết để không mất nhiều thời gian của các thành viên.  Scrum Master phải đảm bảo cuộc họp này được thực hiện đúng qui định.
  • Các Sprint sẽ được lặp đi lặp lại cho tới khi nào các hạng mục trong Product Backlog đều được hoàn tất hoặc khi Product Owner quyết định có thể dừng dự án căn cứ tình hình thực tế. Do sử dụng chiến thuật “có giá trị hơn làm trước” nên các hạng mục mang lại nhiều giá trị hơn cho chủ dự án luôn được hoàn tất trước. Do đó Scrum luôn mang lại giá trị cao nhất cho người đầu tư cho dự án. Do quy trình luôn luôn được cải tiến, nhóm Scrum thường có năng suất lao động rất cao. Đây là hai lợi ích to lớn mà quy trình phát triển phần mềm Scrum mang lại cho tổ chức.

4. So sánh mô hình Scrum và mô hình waterfall, Sprial

(Thao khao: topdev.vn)

1. Waterfall model – Mô hình thác nước

• Mô tả
  • Mô hình thác nước là mô hình áp dụng theo tính tuần tự của các giai đoạn phát triển phần mềm
  • Có nghĩa là: giai đoạn sau chỉ được thực hiện tiếp khi giai đoạn trước đã kết thúc
  • Không được quay lại giai đoạn trước để xử lí các thay đổi trong yêu cầu
  • Đây được coi là mô hình phát triển phần mềm đầu tiên.
• Áp dụng
  • Thường được áp dụng cho các dự án không thường xuyên bị thay đổi về yêu cầu.
• Đặc điểm
  • Ưu điểm:
    • Dễ sử dụng, dễ tiếp cận
    • Các giai đoạn và hoạt động được xác định rõ ràng
    • Xác nhận ở từng giai đoạn, đảm bảo phát hiện sớm các lỗi
  • Nhược điểm:
    • Rất khó để quay lại giai đoạn nào khi nó đã kết thúc
    • Ít tính linh hoạt và phạm vi điều chỉnh của nó khá là khó khăn, tốn kém.

2. V- Shaped Model- Mô hình chữ V

• Mô tả
  • Đây là mô hình mở rộng từ mô hình thác nước
  • Thay vì di chuyển xuống theo tuần tự các bước thì quy trình sẽ đi theo hình chữ V
• Áp dụng
  • Yêu cầu phần mềm phải xác định rõ ràng
  • Công nghệ phần mềm và các công cụ phải được tìm hiểu kĩ
• Đặc điểm
  • Ưu điểm:
    • Đơn giản dễ sử dụng
    • Phấn phối cụ thể theo mỗi giai đoạn
    • Thực hiện verification và validation sớm trong mỗi giai đoạn phát triển
  • Nhược điểm:
    • Phạm vi điều chỉnh khá là khó khăn và tốn kém.

3. Spiral Model – Mô hình xoắn ốc

• Mô tả
  • Là mô hình kết hợp giữa các tính năng của mô hình prototyping và mô hình thác nước.
  • Mô hình xoắn ốc được ưa chuộng cho các dự án lớn, đắt tiền và phức tạp.
  • Mô hình này sử dụng nhiều những giai đoạn tương tự như mô hình thác nước, về thứ tự, plan, đánh giá rủi ro, …
• Áp dụng
  • Thường được sử dụng cho các ứng dụng lớn và các hệ thống được xây dựng theo các giai đoạn nhỏ hoặc theo các phân đoạn
• Đặc điểm
  • Ưu điểm:
    • Estimates (i.e. budget, schedule, etc.) trở nên thực tế hơn như là một quy trình làm việc, bởi vì những vấn đề quan trọng đã được phát hiện sớm hơn.
    • Có sự tham gia sớm của deverlopers
    • Quản lý rủi ro và phát triển hệ thống theo phase
  • Nhược điểm:
    • Chi phí cao và thời gian dài để có sản phẩm cuối cùng
    • Phải có kỹ năng tốt để đánh giá rủi ro và giả định.

4. Iterative Model- Mô hình tiếp cận lặp

Example: 

Diagram:

• Mô tả
  • Một mô hình được lặp đi lặp lại từ khi start cho đến khi làm đầy đủ spec
  • Thay vì phát triển phần mềm từ spec đặc tả rồi mới bắt đầu thực thi thì mô hình này có thể review dần dần để đi đến yêu cầu cuối cùng.
  • Quy trình phát triển được lặp đi lặp lại cho mỗi một version của sản phẩm trong mỗi chu kỳ.
• Áp dụng
  • Yêu cầu của hề thống đã hoàn chỉnh, được xác định rõ ràng và dễ hiểu
  • Yêu cầu chính cần được xác định, và một số chi tiết có thể được đổi mới theo thời gian
• Đặc điểm
  • Ưu điểm:
    • Xây dựng và hoàn thiện các bước sản phẩm theo từng bước
    • Nhận được phản hồi của người sử dụng từ những bản phác thảo
    • Thời gian làm tài liệu sẽ ít hơn so với thời gian thiết kế
  • Nhược điểm:
    • Mỗi giai đoạn lặp lại thì cứng nhắc
    • Tốn kiến trúc hệ thống hoặc thiết kế các vấn đề có thể phát sinh nhưng không phải tất cả đều xảy ra trong toàn bộ vòng đời.

5. Incremental Model – Mô hình tăng trưởng

Example:

Diagram:

• Mô tả
  • Trong mô hình này thì spec được chia thành nhiều phần.
  • Chu kỳ được chia thành các module nhỏ, dễ quản lý.
  • Mỗi module sẽ đi qua các yêu cầu về thiết kế, thực hiện, … như 1 vòng đời phát triển thông thường.
• Áp dụng
  • Áp dụng cho những dự án có yêu cầu đã được mô tả, định nghĩa và hiểu một cách rõ ràng
  • Có nhu cầu về sản phẩm sớm
• Đặc điểm
  • Ưu điềm:
    • Phần mềm làm việc một cách nhanh chóng trong suốt vòng đời phát triền
    • Mô hình này linh hoạt hơn, ít tốn kém hơn để thay đổi phạm vi và yêu cầu
    • Dễ dàng hơn trong việc kiểm tra và sửa lỗi với sự lặp lại nhỏ hơn
  • Nhược điểm:
    • Cần lập plan và thiết kế tốt
    • Cần một định nghĩa rõ ràng và đầy đủ của toàn bộ hệ thống trước khi nó có thể được chia nhỏ và được xây dựng từng bước
    • Tổng chi phí là cao hơn so với thác nước.

6. RAD Model (Rapid Application Development)

• Mô tả
  • Là một dạng của incremental model
  • Trong mô hình RAD các thành phần hoặc chức năng được phát triển song song như thể chúng là các dự án nhỏ
  • Việc phát triển này theo thời gian nhất định, cung cấp và lắp ráp thành một nguyên mẫu làm việc
  • Điều này có thể nhanh chóng đưa ra một cái gì đó cho khách hàng để xem và sử dụng và cung cấp thông tin phản hồi liên quan đến việc cung cấp và yêu cầu của họ.
• Áp dụng
  • RAD nên được sử dụng khi có nhu cầu để tạo ra một hệ thống có Modularized trong khoảng thời gian 2-3 tháng.
  • Nên được sử dụng khi đã có sẵn designer cho model và chi phí cao
  • Đặc điểm:
  • Ưu điềm:
    • Giảm thời gian phát triển.
    • Tăng khả năng tái sử dụng của các thành phần
    • Đưa ra đánh giá ban đầu nhanh chóng
    • Khuyến khích khách hàng đưa ra phản hồi
  • Nhược điểm:
    • Cần có một team giỏi để xác định yêu cầu phần mềm
    • Chỉ những hệ thống có module mới sứ dụng được mô hình này
    • Yêu cầu về dev/ design phải có nhiều kinh nghiệm
    • Phụ thuộc rất nhiều vào kỹ năng model

7. Agile Model

• Mô tả
  • Dựa trên mô hình iterative and incremental
  • Các yêu cầu và giải pháp phát triển dựa trên sự kết hợp của các function
• Áp dụng
  • Nó có thể được sử dụng với bất kỳ loại hình dự án nào, nhưng nó cần sự tham gia và tính tương tác của khách hàng. Ngoài ra, nó có thể được sử dụng khi khách hàng yêu cầu chức năng sẵn sàng trong khoảng thời gian ngắn ( 3 tuần )
• Đặc điểm
  • Ưu điểm:
    • Giảm thời gian cần thiết để tận dụng một số tính năng của hệ thống
    • Kết quả cuối cùng là phần mềm chất lượng cao trong thời gian ít nhất có thể và sự hài lòng của khách hàng
  • Nhược điểm:
    • Phụ thuộc vào kỹ năng của người phát triển phần mềm Scalability
    • Tài liệu được thực hiện ở giai đoạn sau
    • Cần một team có kinh nghiệm Needs special skills for the team.

8. Scrum (Scrum là một quy trình phát triển phần mềm thuộc họ agile)